Mitwisser und Begleiter

Ein Büffel, der im fünften Stock eines Berliner Altbaus wohnt, eine Kröte, die am Gesundbrunnen turnt, ein Fuchs, der aus einem Fahrradwagen springt: Als „Mitwisser und Begleiter“ begrüßen die Tiere die Nutzerinnen und Nutzer im Treppenhaus der Kita. Sie erscheinen zunächst emblematisch auf Bildtafeln, werden darüber hinaus jedoch zu Figuren eigener Erzählungen — zu Bildgeschichten.

Als Protagonisten von Mythen, Märchen und Fabeln erinnern Tiere an eine zauberhafte, vieldeutige Welt jenseits der Eindeutigkeit des urbanen Alltags. Alle Tiere erscheinen in doppelter, meist symmetrischer Anordnung. Die Bilder beziehen sich damit auf das Zusammentreffen zweier Sphären: Kultur begegnet Natur. In ihrer heraldischen Prägnanz ermöglichen die Darstellungen Identifikation und Wiedererkennung.

Während Symmetrie in der Natur als grundlegendes Prinzip erscheint, gehört sie zugleich zu den ältesten kulturellen Ordnungsformen. In ihrer formalen Einfachheit besitzen die Schilder eine archaische Anmutung und können als doppelte Stärkung und Begleitung der Kinder verstanden werden. Tierbilder finden folgerichtig ihren Platz in der Großstadt — einem Raum, der allzu schnell suggeriert, der Mensch sei ihr einziger Bewohner.

Mit dieser Idee knüpfen wir an das Entwurfskonzept des Architekturbüros an und greifen das Motiv der Tiersymbole auf. Dass sich die Auswahl weder auf Wild- noch auf Haustiere beschränkt, ist programmatisch zu verstehen: Wildnis hat heute andere Erscheinungsformen angenommen, und die Stadt selbst wird zunehmend zum Lebensraum wild lebender Tiere.

Wir verzichten bewusst auf eine allzu verniedlichende Darstellung. Angelehnt an die Offenheit von Märchen eröffnen die Bilder imaginäre Räume, in denen Kinder ohnehin zuhause sind — die Fantasie als Ort zauberhafter Begegnungen, ungewöhnlicher Ereignisse und vielfältiger Deutungen. Unsere Tierdarstellungen bewahren ihren Eigensinn und zeigen die Tiere in Szenen, die zur Interpretation einladen.

Die Idee der Bildgeschichten wird durch erzählte Geschichten ergänzt. Ein farbcodiertes Kartenset korrespondiert mit den Bildmotiven an den Wänden. Das Suchen, Deuten und Wiederfinden von Farben und Tierfiguren sowie die damit verbundenen Kurzerzählungen machen die Kunst am Bau gemeinschaftlich erfahrbar. Zugleich kann dies als Einladung verstanden werden, eigene Bilder zu den Geschichten zu entwickeln und sie mit den Wandbildern in Beziehung zu setzen.

– Anna Gawronski mit SEPIA Professionals

Un búfalo que vive en el quinto piso de un edificio antiguo berlinés, un sapo que hace acrobacias en Gesundbrunnen, un zorro que salta de un carrito de bicicleta: como “Cómplices y acompañantes”, los animales reciben a las usuarias y usuarios en la escalera de la guardería. En un primer momento aparecen de forma emblemática en paneles ilustrados, pero además se convierten en figuras de relatos propios: historias visuales.

Como protagonistas de mitos, cuentos y fábulas, los animales evocan un mundo mágico y ambiguo más allá de la univocidad de la vida urbana cotidiana. Todos los animales aparecen en disposiciones dobles, en su mayoría simétricas. De este modo, las imágenes remiten al encuentro entre dos esferas: la cultura se encuentra con la naturaleza. En su precisión heráldica, las representaciones permiten identificación y reconocimiento.

Mientras que la simetría aparece en la naturaleza como un principio fundamental, pertenece al mismo tiempo a las formas más antiguas de orden cultural. En su simplicidad formal, los paneles poseen una cualidad arcaica y pueden entenderse como un doble fortalecimiento y acompañamiento para los niños. Las imágenes de animales encuentran así su lugar en la gran ciudad, un espacio que demasiado rápidamente sugiere que el ser humano es su único habitante.

Con esta idea retomamos el concepto de diseño del estudio de arquitectura y recuperamos el motivo de los símbolos animales. El hecho de que la selección no se limite ni a animales salvajes ni domésticos debe entenderse de manera programática: hoy la naturaleza salvaje ha adoptado otras formas de manifestación y la propia ciudad se convierte cada vez más en hábitat de animales silvestres.

Renunciamos deliberadamente a una representación excesivamente infantilizada. Inspiradas en la apertura propia de los cuentos, las imágenes abren espacios imaginarios en los que los niños ya habitan de por sí: la fantasía como lugar de encuentros mágicos, acontecimientos insólitos y múltiples interpretaciones. Nuestras representaciones animales conservan su singularidad y muestran a los animales en escenas que invitan a la interpretación.

La idea de las historias visuales se complementa con relatos narrados. Un conjunto de tarjetas codificadas por colores se corresponde con los motivos pictóricos de las paredes. La búsqueda, interpretación y reencuentro de colores y figuras animales, así como las breves historias asociadas a ellas, convierten el arte integrado en la arquitectura en una experiencia compartida. Al mismo tiempo, esto puede entenderse como una invitación a desarrollar imágenes propias a partir de las historias y ponerlas en relación con los murales.

— Anna Gawronski con SEPIA Professionals

Żubr mieszkający na piątym piętrze berlińskiej kamienicy, ropucha wykonująca akrobacje przy Gesundbrunnen, lis wyskakujący z rowerowego wózka: jako „Powiernicy i towarzysze” zwierzęta witają użytkowniczki i użytkowników na klatce schodowej przedszkola. Początkowo pojawiają się emblematycznie na tablicach obrazowych, lecz stają się także bohaterami własnych opowieści — historii obrazowych.

Jako bohaterowie mitów, baśni i bajek zwierzęta przywołują magiczny, wieloznaczny świat wykraczający poza jednoznaczność miejskiej codzienności. Wszystkie zwierzęta ukazane są w podwójnych, najczęściej symetrycznych układach. Obrazy odnoszą się tym samym do spotkania dwóch sfer: kultura spotyka naturę. Dzięki swojej heraldycznej wyrazistości przedstawienia umożliwiają identyfikację i rozpoznanie.

Podczas gdy symetria jawi się w naturze jako podstawowa zasada, należy ona równocześnie do najstarszych kulturowych form porządku. W swojej formalnej prostocie tablice mają archaiczny charakter i mogą być rozumiane jako podwójne wzmocnienie oraz towarzyszenie dzieciom. Wizerunki zwierząt znajdują tym samym swoje miejsce w wielkim mieście — przestrzeni, która zbyt łatwo sugeruje, że człowiek jest jej jedynym mieszkańcem.

Tą ideą nawiązujemy do koncepcji projektowej pracowni architektonicznej i podejmujemy motyw zwierzęcych symboli. Fakt, że wybór nie ogranicza się ani do zwierząt dzikich, ani domowych, należy rozumieć programowo: dzikość przybrała dziś inne formy, a samo miasto staje się coraz częściej przestrzenią życia dzikich zwierząt.

Świadomie rezygnujemy z nadmiernie infantylizującego przedstawienia. Nawiązując do otwartości baśni, obrazy otwierają wyobrażone przestrzenie, w których dzieci i tak już są u siebie — fantazję jako miejsce magicznych spotkań, niezwykłych wydarzeń i wielorakich interpretacji. Nasze przedstawienia zwierząt zachowują swoją autonomię i ukazują je w scenach zachęcających do interpretacji.

Ideę historii obrazowych uzupełniają opowiadane historie. Zestaw kart oznaczonych kolorami koresponduje z motywami obrazów na ścianach. Poszukiwanie, odczytywanie i ponowne odnajdywanie kolorów oraz postaci zwierząt, a także związane z nimi krótkie opowieści sprawiają, że sztuka w architekturze staje się wspólnym doświadczeniem. Jednocześnie można to rozumieć jako zaproszenie do tworzenia własnych obrazów do historii i zestawiania ich z malowidłami ściennymi.

— Anna Gawronski wraz z SEPIA Professionals